Nhiều bằng chứng khoa học đã chứng minh rằng các chế độ ăn kiêng không có nhiều tác dụng với việc giảm cân. 

Bạn càng kìm hãm sự thèm ăn, điều đó càng khiến bạn muốn ăn nhiều hơn. Quá trình này nếu kéo dài có thể khiến quá trình giảm cân của bạn không đạt được kết quả, thậm chí là phản tác dụng. Việc ăn theo cảm xúc, ăn không có kiểm soát có thể kích hoạt hệ thống phòng thủ tồn tại trong cơ thể, làm chậm quá trình trao đổi chất, khiến bạn càng khó giảm cân.

Một cơ thể có khỏe mạnh hay không điều này không phụ thuộc hoàn toàn vào chế độ ăn kiêng. Những cách tính lượng calo truyền thống, tư duy phải hạn chế những món ăn yêu thích, đo lường bằng một con số trên thang điểm cần được bỏ đi mà thay vào đó là những giải pháp ăn uống lành mạnh.

Vậy những giải pháp thay thế đó là gì? Nhiều nhà nghiên cứu dựa trên các lý thuyết khoa học về não bộ đã đưa ra một cách tiếp cận mới giúp tạo thói quen ăn uống lành mạnh. Giải pháp này bao gồm các kỹ thuật khuyến khích nhận thức về cách chúng ta ăn, chấp nhận thực phẩm ta muốn ăn và các bài tập ăn uống được sử dụng để dập tắt cảm giác thèm ăn, định hình thói quen ăn uống lành mạnh.

Traci Mann, người đứng đầu phòng thí nghiệm sức khỏe và ăn uống tại ĐH Minnesota (Mỹ) đã cảnh báo những chế độ ăn kiêng không chỉ không đem lại nhiều tác dụng trong việc kiểm soát cân nặng mà còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.

Ngoài ra, các chức năng của bộ não như ghi nhớ, điều hành của bộ não cũng bị ảnh hưởng do chế độ ăn uống bị hạn chế. Những suy nghĩ ám ảnh về thức ăn từ đó dần hình thành do sự gia tăng của cortisol, một loại hormone căng thẳng.

Tiến sĩ Mann, tác giả của cuốn "Bí mật từ phòng thí nghiệm ăn uống: Khoa học giảm cân, huyền thoại về sức mạnh ý chí và lý do tại sao bạn không nên ăn kiêng" cho biết, những ám ảnh về chế độ ăn hà khắc sẽ đeo bám trong ký ức của người ăn kiêng một thời gian dài. Sau khi ngừng ăn kiêng, những ký ức đó có thể bị xóa bỏ một cách tạm thời nhưng sẽ quay trở lại.

Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng ăn kiêng, giảm cân nhanh có thể làm suy giảm quá trình trao đổi chất. Hormone điều chỉnh cảm giác đói cũng bị biến đổi. Bạn cũng khó duy trì được cân nặng. Tiến sĩ Rudolph Leibel, giáo sư y khoa tại Viện Dinh dưỡng con người của ĐH Columbia, cho biết "Các nghiên cứu chứng minh, cơ bắp của người ăn kiêng đốt cháy ít calo hơn dự kiến khi luyện tập. Những thay đổi này giúp giải thích tại sao người ăn kiêng thời gian dài ăn ít calo hơn nhiều so với những người xung quanh, nhưng vẫn không giảm cân".

 Ăn kiêng không giúp giảm cân

Giảm cân nhanh có thể làm suy giảm quá trình trao đổi chất

Tiến sĩ Judson Brewer, phó giáo sư về khoa học xã hội và hành vi tại trường Y tế Công cộng thuộc ĐH Brown (Mỹ), đã thử nghiệm một số phương pháp thực hành chánh niệm giúp khách hàng bỏ thuốc lá, giảm lo lắng và giảm ăn uống theo cảm xúc. Ứng dụng Eat Right Now được ông phát triển có sử dụng các bài tập chánh niệm giúp mọi người thay đổi thói quen ăn uống.

Một nghiên cứu của ĐH Brown đã được thực hiện trên 104 phụ nữ thừa cân cho ra kết quả: việc rèn luyện chánh niệm làm giảm 40% hoạt động ăn uống liên quan đến thèm ăn. Ở một đánh giá khác của ĐH Columbia thì chứng minh việc  rèn luyện ăn uống trực quan và có đầu óc mang lại ít nhất một lợi ích cho tim mạch hoặc trao đổi chất, bao gồm cải thiện mức đường huyết, giảm cholesterol hoặc cải thiện huyết áp.

Tiến sĩ Brewer lưu ý các vòng lặp thói quen ăn uống thiếu lành mạnh thường xuất phát từ các hành vi như lơ đễnh ăn vặt khoai tây chiên hoặc say sưa với món tráng miệng.

Không chỉ có những trải nghiệm xấu mà cả những trải nghiệm tốt cũng góp phần hình thành vòng lặp thói quen. Nhiều người thường dựa vào những cảm xúc thường ngày khi buồn chán, tức giận, căng thẳng mệt mỏi mà lựa chọn thời điểm ăn uống.

Tiến sĩ cũng cho hay, nếu hiểu được chính xác yếu tố khởi nguồn của vòng lặp thói quen thì bạn có thể phá vỡ ràng buộc của nó với bản thân bằng cách cập nhật thông tin mới cho não bộ.

Các bài tập về chánh niệm có ý nghĩa trong việc làm chậm lại quá trình đưa ra quyết định mà thay vào đó não bộ sẽ dành dành thời gian để suy nghĩ về cách thức, lý do của của hành động. Những bài tập này giúp não bộ ý thức được những món ăn đó có thực sự “ngon” như bạn nghĩ.

Thường xuyên tập luyện các bài tập chánh niệm mỗi khi bạn quyết định ăn một món ăn gì đó, có thể làm gián đoạn vòng lặp thói quen ăn uống.

Bạn nên kiên nhẫn để nâng cao nhận thức về những món ăn bạn nạp vào cơ thể. Các nhà nghiên cứu cho biết, tần suất tham gia các bài tập này là khác nhau ở mỗi người. 

Có người cần tham gia ít nhất 10-15 lần, thậm chí 38 lần thử mới bắt đầu định hình lại hành vi ăn uống.


Dưới đây là hai bài tập đơn giản để giúp bạn bắt đầu:

  • Khởi động trước bữa ăn

Áp lực ăn uống càng tăng cao nếu bạn càng cố theo dõi những gì bạn ăn hoặc hạn chế chế độ ăn uống tối đa. Thay vào đó, bạn nên kiểm tra cơ thể mỗi khi ăn dựa vào thang điểm từ 0 đến 10. Trong đó, 0 là bụng đói và 10 là no căng, vậy hiện tại bạn đói đến mức nào?

Tiếp theo, hãy quan sát kết cấu, màu sắc thức ăn, rồi ngửi chúng. Cuối cùng, cầm đũa lên và ăn miếng đầu tiên. Bạn có thể cảm nhận mùi vị và cảm giác thức ăn trong miệng khi nhai và lúc này bạn có thể đặt đũa xuống. 

Đừng quên là sau vài lần cắn, hãy kiểm tra cơ thể để biết bạn đói hay no.

  • Lập bản đồ thói quen ăn uống

Bài tập này sẽ giúp bạn điều chỉnh những hành vi ăn uống mà bạn muốn thay đổi như ăn vặt quá nhiều hoặc gọi đồ ăn nhanh. Thói quen ăn uống của chúng ta được hình thành từ ba yếu tố: yếu tố kích hoạt, hành vi và kết quả.

Não bộ sẽ nhận được thông tin mới về cảm xúc của bạn liên quan thói quen sau khi hiểu được bản đồ thói quen vừa hình thành.

Hãy bắt đầu bằng cách chọn một hành vi ăn uống mà bạn muốn thay đổi. Ví dụ như 

ăn vặt ít hơn, cắt giảm đồ ăn mang đi hoặc những món nhiều chất béo và đường như bánh quy, khoai tây chiên hoặc kem. Việc ăn những thực phẩm này không có gì sai nhưng nó có thể hình thành những thói quen khó bỏ, cản trở quá trình duy trì cân nặng của bạn.

Bây giờ là lúc nghĩ đến nguyên nhân của những hành vi này.

Thói quen ăn uống có thể xuất phát từ một cảm xúc, chẳng hạn như tức giận, căng thẳng,... Hay cũng có thể đến từ suy nghĩ đây chỉ là một món ăn mà bạn đang tự thưởng cho bản thân? Hoặc nó có thể dựa vào một tình huống, chẳng hạn như xem tivi một mình hoặc mua hàng tạp hóa đúng vào thời điểm bụng bạn đói cồn cào.

  • Tập trung vào kết quả

Một loạt câu hỏi bạn nên đặt ra cho bản thân trước khi ăn như: Tôi nhận được gì từ điều này? Tôi sẽ cảm thấy thế nào khi ăn thức ăn này? Lần gần đây nhất mình ăn nó có thấy ngon không, có thấy thích không? Có phải bạn đã ăn quá nhiều? Bạn có cảm thấy đầy bụng hay buồn nôn không?

Sau đó, hãy suy nghĩ đến việc bạn có cảm thấy tội lỗi khi ăn nó không? Suy nghĩ về cảm giác của bản thân trước, trong và sau khi ăn một loại thực phẩm có thể thông báo đến bộ não rằng thực phẩm đó có cần trong chế độ ăn hàng ngày của mình không? 

Điều này có ý nghĩa trong việc tránh để bản thân phụ thuộc vào một loại thực phẩm nào đó.

  • 32 bài viết
  • 24258 lượt xem
  • 101 lượt thích
  • 1 followers
xem tất cả các bình luận (4)
mình thì lựa chọn tập gym để giảm cân
Trả lời cách đây 1 ngày 5 giờ

ăn kiêng để giảm cân cũng mệt lắm luôn

Trả lời 20-06-2022 14:38:14

ăn kiêng nhiều quá cũng không tốt cho cơ thể và sức khỏe

Trả lời 20-06-2022 11:57:14

nó cũng phụ thuộc vào nhiều thứ khác nữa chứ không nhất thiết ăn kiêng là sẽ giảm cân

Trả lời 20-06-2022 10:06:20