Mặc dù Gluten có ảnh hưởng đến cân nặng thế nhưng chế độ ăn không chứa gluten có thật sự tốt cho sức khỏe của chúng ta?

Chế độ ăn Gluten-Free có dành cho mọi người?

Bên cạnh các phương pháp ăn kiêng phổ biến như cắt giảm tinh bột, ăn chay, nhịn ăn gián đoạn (intermittent fasting), keto... thì chế độ ăn không chứa gluten (gluten-free diet) cũng thường được mọi người truyền tai nhau về độ hiệu quả trong việc giảm cân.

Tuy nhiên không phải ai cũng phù hợp với chế độ ăn uống này vì nó chỉ phục vụ cho những nhóm người nhất định. Nếu áp dụng sai cách thậm chí sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ tiềm tàng ảnh hưởng đến sức khỏe.

Gluten là gì?

Gluten là một loại protein có mặt trong hầu hết các loại ngũ cốc, đặc biệt là lúa mì và lúa mạch. Nó hoạt động như một chất kết dính và làm tăng hương vị nên thường được dùng làm chất phụ gia trong công nghiệp chế biến. Ngoài những thực phẩm như pizza, mì Ý, ngũ cốc, bánh, gluten còn xuất hiện trong các loại gia vị, kem, một số loại thuốc, sản phẩm làm đẹp và thực phẩm chức năng.

Khác với những gì chúng ta thường được nghe trên mạng xã hội về gluten, việc loại bỏ chúng ra khỏi khẩu phần ăn ở những người khỏe mạnh sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim, phát triển tiểu đường type 2, đột quỵ...

Dựa trên một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2017 và công bố trên PubMed (Thư viện Y học Quốc gia Mỹ), người ta kết luận rằng không có bất kì mối liên hệ nào giữa việc tiêu thụ gluten trong thời gian dài và các nguy cơ về bệnh tim mạch. Do đó, bạn hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng gluten vì nó an toàn với sức khỏe.
Một nghiên cứu khác của ĐH Catholique de Louvain (Bỉ) còn cho thấy tác dụng của gluten trong việc kích thích các lợi khuẩn trong hệ tiêu hóa ở những người khỏe mạnh. Từ đó, làm tăng khả năng tiêu hóa và hấp thu chất dinh dưỡng.

Mục đích của việc ăn gluten-free là gì?

Chế độ ăn không chứa gluten (Gluten-free diet) là một phương pháp điều trị y tế được khuyến nghị cho những người mắc bệnh celiac (không dung nạp được gluten), nhạy cảm với gluten mà không phải celiac, dị ứng lúa mì...

Dấu hiệu nhận biết những người mắc bệnh celiac là khi tiêu thụ thực phẩm chứa gluten sẽ xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy. Ở trẻ nhỏ có thể bị kém phát triển hoặc khó tăng cân. Người lớn mắc bệnh celiac thường có sức khỏe kém, đau xương hoặc khớp... Ngoài ra căn bệnh này còn gây nên tình trạng kém hấp thụ chất dinh dưỡng, khoáng chất và vitamin. Nếu không được chẩn đoán và điều trị sớm sẽ rất dễ dẫn đến các biến chứng như viêm loét và co hẹp ruột non, tăng nguy cơ ung thư hạch và ung thư biểu mô của ruột non. 

Chế độ ăn không chứa gluten (Gluten-free diet) chỉ dành cho một số nhóm người nhất định

Bệnh cạnh đó có một số người nhạy cảm với gluten nhưng không phải bệnh celiac. Họ vẫn gặp những triệu chứng tương tự bệnh celiac như đau bụng, chướng bụng, tiêu chảy, táo bón… tuy nhiên sẽ không nguy hiểm đến sức khỏe.

Cũng giống như phần lớn các chế độ dinh dưỡng đặc biệt khác, Gluten-free diet chỉ dành cho những nhóm người nhất định. Tuy nhiên, trùng hợp là các thực phẩm chứa nhiều gluten đều là các loại thực phẩm đã qua chế biến như bánh mì, ngũ cốc, snack… nên việc áp dụng phương pháp này phần nào hạn được chế nguồn năng lượng nạp vào. Từ đó giúp cơ thể giảm cân và vô tình khiến chúng ta lầm tưởng gluten chính là thủ phạm của việc tăng cân.

Những hạn chế của gluten-free

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn gluten-free có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng như chất xơ, sắt, canxi, vitamin B12, A, D, E và một số vitamin khác. Đặc biệt, nếu phụ nữ mang thai áp dụng chế độ ăn không gluten sẽ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi.

Lý do là vì các loại ngũ cốc nguyên cám chứa rất nhiều chất xơ, nguyên tố vi lượng giúp ổn định đường huyết và giảm cholesterol, có lợi cho tim mạch. Do đó, với những người bình thường không mắc bệnh celiac, việc loại bỏ gluten khỏi chế độ dinh dưỡng hàng ngày không phải là một lựa chọn sáng suốt.

Có một sự thật là đa phần các sản phẩm không chứa gluten đều đã qua chế biến sẵn, chứa nhiều thành phần gây hại như đường và chất béo. Chúng không chỉ khiến bạn tăng cân mà còn ảnh hưởng đến lượng đường trong máu, huyết áp và nhiều vấn đề khác. Do đó, thực phẩm gluten-free không có nghĩa là thực phẩm an toàn cho sức khỏe.

Chế độ ăn gluten-free có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng

Thêm vào đó việc theo đuổi chế độ gluten-free sẽ tốn khá nhiều chi phí vì các sản phẩm không chứa gluten thường có giá thành cao hơn so với các sản phẩm thông thường. Ngoài ra để đảm bảo cơ thể không bị thiếu hụt chất dinh dưỡng, bạn còn cần phải đầu tư thêm một số thực phẩm chức năng nhằm tăng cường sức khỏe.

Những lưu ý khi lựa chọn thực phẩm không chứa Gluten

Như đã nói ở trên, gluten xuất hiện trong bánh mì, pizza, mì Ý, ngũ cốc, bánh ngọt, bánh quy và các sản phẩm làm từ ngũ cốc nguyên cám vì vậy những bạn mắc bệnh celiac hoặc nhạy cảm với gluten nên tránh các loại thực phẩm này.

Tất cả các loại trái cây tươi, rau, thịt, cá, khoai tây, gạo, bún, yến mạch và các chế phẩm từ sữa (phô mai, bơ...) đều là những loại thực phẩm an toàn, không chứa gluten. Tuy nhiên, nếu muốn sử dụng yến mạch bạn cần lưu ý vì đôi lúc chúng vẫn nhiễm gluten từ một số loại ngũ cốc khác.

Một mẹo nhỏ mà bạn nên áp dụng đó là hãy tạo cho mình thói quen kiểm tra thành phần dinh dưỡng của thực phẩm trước khi mua, lựa chọn sản phẩm có nhãn gluten-free nếu thật sự cần thiết. Tất nhiên, trong quá trình nấu nướng, việc sử dụng chung dụng cụ làm bếp vẫn có thể dẫn đến lây nhiễm chéo chất giữa thực phẩm chứa gluten và thực phẩm không chứa gluten.

  • 47 bài viết
  • 61138 lượt xem
  • 122 lượt thích
  • 0 followers